Moczenie Nocne - Alarmy Wybudzeniowe

#########
#########


  • Jak często zdarza się dzieciom Moczenie Nocne?

  • Definicje Moczenia Nocnego

  • Jak u dzieci powinna się rozwijać kontrola pęcherza w nocy?

  • Jak postepować, jeśli Twojemu dziecku przytrafi się Moczenie Nocne?

  • Przyczyny Moczenia Nocnego


zdjęcia alarmów wybudzeniowych udostępniła firma MEDICUS







Jak często zdarza się dzieciom Moczenie Nocne?

#########
#########

maskotki

Maskotki - alarmy wybudzeniowe firmy MEDICUS


W wieku 5 lat 15% dzieci ma ten problem, co oznacza, że jedno na siedmioro dzieci ma problem z moczeniem nocnym.
Wiele z nich moczy się prawie każdej nocy.
Zdarzają się przerwy, ale nie trwają dłużej niż jeden lub dwa dni.

U dzieci do 10 roku życia moczenie nocne wystepuje u 7%, czyli u jednego na czternaścioro.

W grupie do 15 lat moczy się 1% dzieci.

Moczenie nocne dotyka zarówno dziewczynek, jak i chłopców, ale u chłopców zdarza się dwa razy częściej niż u dziewczynek.

Jeśli dzieci uzyskają specjalistyczną pomoc to wiekszość przestanie się moczyć w ciągu roku.



Definicje Moczenia Nocnego

#########
#########





Maskotka Piesek - alarm wybudzeniowy firmy MEDICUS


Do rozpoznania moczenia nocnego upoważnia stwierdzenie stałego ( conajmniej 3 krotnego w ciągu tygodnia)
lub okresowego mimowolnego i bezwiednego oddawania moczu w czasie snu przez dziecko, które ukończyło 5 lat.

Moczenie nocne, któremu nie towarzyszą inne objawy chorobowe, określa się mianem moczenia izolowanego, niepowikłanego lub pierwotnego.

Jest ono najczęściej występującą postacią moczenia nocnego (85% dzieci).

Według niektórych lekarzy izolowane moczenie nocne nie jest chorobą, lecz dolegliwością ustępującą wraz z wiekiem dziecka.

Moczenie nocne określane jako wieloobjawowe, powikłane lub wtórne rozpoznaje się wówczas,
gdy towarzyszą mu inne objawy ze strony układu moczowego bądź innych narządów.




Jak u dzieci powinna się rozwijać kontrola pęcherza w nocy?

#########
#########

alarm wybudzeniowy Maskotka Słonik

Maskotka Słonik - alarm wybudzeniowy firmy MEDICUS


Dzieci osiągają kontrolę pęcherza w dzień stopniowo, nie jest natomiast wiadome, dlaczego nie moczą się około 12 godzin w nocy.
Wiele z nich nie odczuwa nawet potrzeby oddania moczu.
Jest to prawdopodobnie naturalny odruch, taki jaki się też zdarza w świecie zwierząt, które nie oddają moczu w swoim legowisku, ani gnieździe.
Ten odruch pojawia się samoistnie w pewnym okresie wieku. Nie jest to zależne od żadnych ćwiczeń, ani specjalnego treningu.
Taka jest po prostu natura.



Jak postepować, jeśli Twojemu dziecku przytrafi się Moczenie Nocne?

#########
#########

alarm wybudzeniowy Maskotka Małpka

Maskotka Małpka - alarm wybudzeniowy firmy MEDICUS


Kontrola pęcherza przychodzi w odpowiednim czasie i jest to proces naturalny, na który nie mamy specjalnego wpływu.

Większość ograniczeń stosowanych przez rodziców, np. wysadzanie częstsze na nocnik nie przynosi szkody,
jeśli nie łączy się z karami lub stresem,który może przynieść skutek odwrotny i doprowadzić do problemów emocjonalnych.


“Rodzice powinni pamiętać, że niezwykle rzadko zdarza się, by dziecko moczyło łóżko z premedytacją.
Przeciwnie, zawsze bardzo wstydzi się tego, co zrobiło.
Nie należy więc dziecka zawstydzać i karać, lecz raczej powinno się dodawać mu otuchy i wyrażać przekonanie, że niedługo sobie z tym problemem poradzi.

Lekarze pediatrzy potwierdzają, że taka wspomagająca i dowartościowująca dziecko postawa rodziców przynosi bardzo dobre efekty.
Ważna jest psychoedukacja rodziców i przekazanie im informacji o ich roli wobec dziecka zmagającego się z tym problemem.
Wskazaniem do kontaktu z psychiatrą dziecięco-młodzieżowym są widoczne u dziecka problemy emocjonalne – jest smutne,
nadpobudliwe, pojawiają się zaburzenia snu i problemy z jedzeniem.
W takich przypadkach psychiatra stara się ustalić fizyczne i psychiczne podłoże tych problemów,
bo właśnie fakt, że dziecko moczy się w nocy, wskazuje na ich istnienie.

Moczenie mimowolne może stać się przyczyną zaburzeń psychicznych,
gdyż dzieci z tym problemem często mają poczucie winy wobec rodziców, stany depresyjne,
lęk przed oceną ze strony środowiska. Unikają sytuacji wymagających nocowania poza domem lub zapraszania rówieśników do domu.
Czują się często zakłopotane, zmieszane, upokorzone, poniżone, odmienne od rówieśników.
Dlatego też częstość występowania zaburzeń psychicznych u dzieci moczących się jest 2-6 razy większa niż u innych ludzi.
Utrzymujące się moczenie może u dziecka spowodować wtórne zaburzenia emocjonalne,
być przyczyną nieprawidłowych kontaktów z rówieśnikami i konfliktów w rodzinie.

Jeśli rodzice wykazują zniecierpliwienie, gniewają się, karzą i zawstydzają dziecko oraz odwołują się do jego „dorosłości”,
moczenie może się utrwalić i nabrać charakteru przewlekłego, z kilkakrotnym oddawaniem moczu w ciągu nocy.
Nie należy podejmować prób pertraktowania z dzieckiem czy próśb typu: „postaraj się”, „weź się w garść”.
Nieskuteczne jest też wysadzanie dziecka w nocy.

Można natomiast podarować dziecku talizman „pilnujący” żeby nie siusiało w nocy, który musi potrzymać przed snem.

U dzieci starszych, u których utrzymuje się nadal moczenie, testy psychologiczne wykazują stopniowe pogarszanie samooceny, izolację,
trudności w nawiązywaniu kontaktów. Im dziecko starsze, tym bardziej prawdopodobne jest wystąpienie wtórnych zaburzeń emocjonalnych spowodowanych utrzymującym się moczeniem.
U dzieci tych stwierdza się nadmierną nerwowość, trudności z koncentracją, gorszy kontakt z rówieśnikami.
Często w takich sytuacjach moczenie nocne jest traktowane jako zaburzenie na tle psychogennym.
W rzeczywistości jest odwrotnie: zaburzenia emocjonalne należy tutaj traktować jako skutek moczenia, a nie przyczynę.
Świadczy o tym najlepiej fakt, że u dziecka, u którego udało się opanować moczenie, najczęściej ustępują wszelkie problemy natury emocjonalnej.”

mgr Patrycja Kozera-Mikuła, psycholog Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Powiatu Krakowskiego
(fragment opracowania)


Znane są badania przeprowadzone w Japoni, a dotyczące najgorszych wspomnień z dzieciństwa.
Okazuje się, do takich zalicza się moczenie nocne i jest na drugim miejscu po śmierci rodziców.





Przyczyny Moczenia Nocnego

#########
#########




Maskotka Krówka - alarm wybudzeniowy firmy MEDICUS


Jeśli, któreś z rodziców moczyło się po ukończeniu 5 roku życia, to prawdopodobieństwo moczenia nocnego u dziecka
bardzo wzrasta, a jeśli oboje się moczyli w dzieciństwie to mamy już prawie 80% pewność wystąpienia tej dolegliwości.


Moczenie Nocne - Raport

COMMITTEE REPORT

Nocturnal enuresis: a suggestion for a European treatment strategy

(fragment artykułu dotyczący stosowania alarmów wybudzeniowych - tekst w całości załaczono w oryginale)
G. Lackgren, K. Hjalmas, J van Gool, A von Gontard, M de Gennaro, H. Lottman and P Terho

 

Leczenie alarmem wybudzeniowym

alarmy wybudzeniowe stosowane w moczeniu nocnym mają długą historię. Pierwszy raz jako sposób leczenia zaproponowane zostały w 1830 roku, a włączone do leczenia w 1904 roku. Praktycznie zaczęły być stosowane około 1935 roku powodując dramatyczny spadek częstości występowania schorzenia (44,43).

Następne badania i doniesienia na temat alarmów wybudzeniowych pojawiają się w latach 50-tych. Pierwsze doniesienia o bardzo dobrych efektach działania z 1938 roku zostały potwierdzone w wielu pracach na ten temat (45-51).

 

Dane techniczne

Nowoczesne alarmy wybudzeniowe opierają się na wcześniejszych założeniach konstrukcyjnych (44). Wszystkie posiadają czujnik wilgotnościowy który aktywuje alarm wybudzeniowy, budząc dziecko. Dziecko powinno samodzielnie wyłączyć go. Czujnik może znajdować się pod prześcieradłem, w pieluszce lub w kieszonce na majteczkach. Zamiast lub łącznie z alarmem wybudzeniowym niektóre posiadają oscylator umieszczony pod poduszką lub na pasku, który jest dodatkowym bodźcem budzącym w przypadku dzieci słabo reagujących na sygnał dźwiękowy. Niektóre, dodatkowo posiadają zdalnie włączany alarm wybudzeniowy w pokoju rodziców.

 

Mechanizm działania

Pomimo wielu badań i hipotez mechanizm działania leczącego alarmu wybudzeniowego nie jest do końca wyjaśniony. Jego podstawową funkcją jest obudzenie dziecka które zaczyna oddawać mocz w czasie snu. W momencie obudzenia mięśnie przepony miedniczej kurczą się zatrzymując rozpoczętą mikcję. Dziecko wyłącza alarm wybudzeniowy i kończy mikcję w toalecie. Jak ten ciąg zdarzeń wpływa ostatecznie na to, że dziecko budzi się bez alarmu wybudzeniowego w przypadku pełnego pęcherza pozostaje problemem do wyjaśnienia (52). W przeciwieństwie do klasycznego wyjaśnienia mechanizmu działania zaproponowanego powyżej (44 - Mowrer O.H, Mowrer W.M. Enuresis: a method for its study and treatment, Am. J. Orthopsychiatry 1938;13;197-9), efekt działania nie ogranicza się jedynie do wytworzenia się prostego odruchu (53).

 

Proponowane obecnie wyjaśnienie mechanizmów działania zawiera:

wyćwiczoną reakcje, której efektem jest obudzenie sie na skutek alarmu wybudzeniowego, zamiast zmoczenia sie do łóżka (54,55). Azrin i wsp. (53,56) postrzegają moczenie się jako złożony problem uczenia się nawyków trzymania moczu w nocy i sugerują, że alarm wybudzeniowy działa poprzez zmianę socjalnych i motywacyjnych czynników. Leczenie może byc poszerzone o terapię behawioralna taką jak ćwiczenie "suche łóżko". Wytworzenie korelacji pomiędzy zmoczeniem się i rozpoznaniem tego faktu poprzez działanie alarmu wybudzeniowego powoduje szybsze nauczenie się nawyku trzymania moczu w nocy (53,56).

 

zwiększenie funkcjonalnej nocnej pojemności pęcherza (57) zaobserwowane przez niektórych autorów (58,59). Może to być skutkiem wyuczonej reakcji skurczu mięśni przepony miedniczej w odpowiedzi na wypełnienie pęcherza.

 

zwiększenie produkcji wazopresyny (57), której poziom jak wiadomo zwiększa sie w odpowiedzi na różne sytuacje stresowe. Prowadzi to do zmniejszenia produkcji moczu w czasie nocy.

 

zwiększenie motywacji do powstrzymania moczenia nocnego, wzmocnione dodatkowo przez inne czynniki takie jak: wizyta u lekarza, współpraca ze strony rodziców, spotkania w sprawie dziecka, karty postepów leczenia, zaciekawienie i wsparcie motywacji poprzez pojawienie sie nowego i ciekawego urządzenia, jakim jest dla dziecka alarm wybudzeniowy. Ostatni czynnik jest poparty doniesieniami, że nawet używanie nieprawidłowo działajacego alarmu wybudzeniowego pomaga dziecku ograniczyć ilość mokrych nocy (1).

 

Wyniki leczenia alarmem wybudzeniowym

Obserwowane są znaczące różnice w efektywności terapii. W różnych pracach pozytywne działanie alarmów wybudzeniowych ocenia się na 28 do 90 %. Pozytywne efekty na początku leczenia obserwowane są u 80 do 90 % pacjentów. Nawroty moczenia opisywane są u około 30% dzieci leczonych alarmem wybudzeniowym użytym jako jedyna metoda leczenia. Wyniki odległe sięgają 50 do 60 % trwałych wyleczeń (60).

 

Niepowodzenia

Skuteczność leczenia alarmem wybudzeniowym zależy od akceptacji tej metody przez dziecko. Musi ono zrozumieć zasadę działania alarmu wybudzeniowego i prawidłowo reagować na jego sygnał. Rodzice i dziecko muszą mieć odpowiednią motywację do tego sposobu leczenia. Jednym ze zniechęcających czynników jest dość długi okres pomiędzy początkiem leczenia a pojawieniem się pierwszych efektów. Waha się on od 5 - 8 tygodni (1) do 16 - 17 (33) u różnych autorów. Motywacja rodziców i akceptacja leczenia przez dziecko mają duży wpływ na długość tego okresu. Niektóre dzieci mogą źle reagować na niewygodne pieluchy i kable, być przestraszone po nagłym obudzeniu przez alarm wybudzeniowy. Takie reakcje są wskazaniem do zakończenia leczenia. alarmy wybudzeniowe mogą być zawodne z technicznego punktu widzenia. Może to być wyczerpanie baterii, rozłączenie systemu, umieszczenie sondy przez rodziców na nylonowych, nieprzepuszczających wilgoci majteczkach. Alarm wybudzeniowy może być niepraktyczny w sytuacji gdy dziecko dzieli pokój z rodzeństwem (choć z drugiej strony może to być korzystne w przypadku gdy rodzeństwo chce pomóc w leczeniu i pomaga przy obsłudze alarmu wybudzeniowego). Rodzice muszą być świadomi, że mogą być zmuszeni pomagać dziecku po obudzeniu w obsłudze alarmu wybudzeniowego, a w przypadku słabej reakcji na sygnał także pomóc w wybudzeniu. Jeżeli dodatkowo alarm wybudzeniowy będzie fałszywie reagował na wilgoć i często się włączał, może to zniechęcić do jego stosowania.

Z tych przyczyn nie jest zaskoczeniem, że 10 - 30% rodziców i dzieci przestaje akceptować ten sposób leczenia i rezygnuje ze stosowania go (32). Dorośli, którzy sami stosowali alarm wybudzeniowy w dzieciństwie z powodu moczenia twierdzą, że ten okres był najgorszy w ich życiu, nawet ci, u których był on skuteczny (61).

Współczesna literatura przedstawia kilka czynników odpowiedzialnych za złe wyniki leczenia alarmami wybudzeniowymi (62). Najważniejsze to brak akceptacji alarmu wybudzeniowego i problemy rodzinne (tabela 2 - patrz tekst angielski).

 

Połączenie z ćwiczeniami behawioralnymi

Część autorów przedstawia lepsze wyniki leczenia, jeżeli stosowanie alarmu wybudzeniowego jest połączone z jednym lub kilkoma innymi metodami leczenia. Są to:

Ćwiczenia czystości, polegają na wymaganiu od dziecka zmiany pościeli. Powoduje to zwiększenie świadomości, że zmoczenie łóżka wiąże z niewygodami. Stwarza poczucie odpowiedzialności za moczenie i daje motywacje do zmiany stanu rzeczy.

Trening pęcherza (bladder training) polega na kontroli wypełnienia pęcherza co ma na celu powiększenie jego czynnościowej pojemności dając szanse dziecku na przespanie nocy bez potrzeby opróżnienia pęcherza.

Ćwiczenia powstrzymywania (retention control) polegające na podawaniu dziecku duźej ilości płynów i nastepnie poleceniu opóźniania oddania moczu tak długo jak to mozliwe.

Ćwiczenia przepełnienia (overlearning) są podobne do ćwiczeń powstrzymywania, ale są przeprowadzane w czasie snu. Polegają na podawaniu dziecku wzrastajacych ilości płynów przed snem w trakcie leczenia alarmem wybudzeniowym.

 

Doniesienia o skuteczności tych sposobów w połączeniu ze stosowaniem alarmu wybudzeniowego zostały ostatnio opublikowane (1,63). Ćwiczenia powstrzymywania dodane do leczenia alarmem wybudzeniowym skracają czas oczekiwania na efekty leczenia u dzieci z małą czynnościową funkcją pęcherza. Ćwiczenia przepełniania pęcherza w połączeniu z alarmem wybudzeniowym zmniejszają oczekiwane nawroty moczenia z 30% do 10%.

W 6 pracach nad użytecznością alarmów wybudzeniowych w których wprowadzono ćwiczenia czystości, ćwiczenia przepełniania pęcherza i ćwiczenia powstrzymywania, 75% dzieci było suchych po średnio 12 tygodniach, a 60 % było suchych po roku obserwacji (63)(Fig. 1. - tekst angielski). Przeprowadzający badania podkreślają, że jakkolwiek ten pełen program leczenia niecałkowicie rozwiązuje problem nawrotów to wpływa na poprawę wyników u dużej części pacjentów. Zestawienie 1 (Fig. 1.) obrazuje także, że lepsze wyniki uzyskano w latach 1988 i 1991 gdzie liczba nawrotów sięgała tylko 10% w porównaniu do pozostałych badań (zakończonych w latach 1983, 1986, 1987 i 1990) w których liczba nawrotów wynosiła 20% do 40%. Prawdopodobnie było to spowodowane modyfikacją techniki przepełniania w pracach przedstawiających lepsze wyniki gdzie wzięto pod uwagę wiek pacjenta (63).

Inne techniki które mogą być użyteczną pomocą przy leczeniu alarmem wybudzeniowym to: wybudzanie, które wzmacnia prawidłową reakcję na wypełnienie pęcherza (64) oraz ćwiczenia autosugestii rozwijające kontrolę nad pęcherzem co wzmacnia wiarę w obudzenia przed zmoczeniem się (1). Obecnie, zależności pomiędzy głębokością snu a budzeniem się pozostają nieznane; jest to pole dla przyszłych badań (12).

 

Schemat stosowania systemów alarmowych

 

Lekarze mogą zwiększyć skuteczność leczenia alarmami wybudzeniowymi postępując zgodnie z poniższym schematem:

 

dziecko i jego rodzina powinni mieć pozytywne nastawienie do leczenia alarmem wybudzeniowym

dziecko musi byc poinformowane o celu stosowania alarmu wybudzeniowego

kiedy włączy sie alarm wybudzeniowy, rodzice i dziecko powinni przestrzegać nastepujacych zasad:
dziecko powinno wstać, udać się do łazienki i opróźnić pecherz, zmienić posciel i bieliznę, założyć alarm wybudzeniowy i położyc się dalej spać.

częste kontrole przez pracowników opieki zdrowotnej powinny wspomóc motywacje do leczenia. Naleźy prowadzić grafik suchych i mokrych nocy aby pokazać dziecku osiagnięte postępy w leczeniu

Połączone leczenie alarmem wybudzeniowym i desmopresyną

Spośród wielu leków stosowanych w leczeniu moczenia nocnego, desmopresyna wydaje się być lekiem z wyboru. Monoterapię desmopresyną przedstawiono w następnym rozdziale. Tym niemniej desmopresyna może być także stosowana łącznie z alarmem wybudzeniowym, szczególnie u dzieci, u których podatność na leczenia alarmem wybudzeniowym jest niezadowalająca i/lub u których osiągnięcie szybkich efektów leczenia jest konieczne z powodu warunków socjalnych, lub podejrzewamy, że rodzice coraz gorzej tolerują moczenie się dziecka. To połączenie daje lepsze efekty niż stosowanie samego alarmu wybudzeniowego (65,66).